रत्नागिरी, ७ ऑगस्ट २०२६ — समाजसेवा ही केवळ एखाद्या कार्यक्रमापुरती मर्यादित नसते; ती माणसांशी जोडणारी आणि त्यांच्या गरजा समजून घेणारी सततची वाटचाल असते. याच सेवाभावाची प्रचिती रत्नागिरीतील तीन दिवसीय मोफत सामाजिक व शैक्षणिक उपक्रमांच्या प्रारंभी आली.
या उपक्रमाच्या सुरुवातीला जिजाऊ शैक्षणिक व सामाजिक संस्था महाराष्ट्र संचलित श्री. भगवान महादेव सांबरे औषधांसहित अत्याधुनिक मोफत रुग्णालयाला भेट देण्यात आली. यावेळी रुग्णांची विचारपूस करण्यात आली तसेच रुग्णालयात उपलब्ध असलेल्या आरोग्यसेवांचा आढावा घेण्यात आला.
रत्नागिरीकरांच्या सेवेसाठी आरोग्य, शिक्षण, महिला व युवक सक्षमीकरण, रोजगार, शेतीविकास आणि समाजसेवा अशा विविध माध्यमांतून ‘जिजाऊ’चा सेवाप्रवास अविरत सुरू आहे.
या उपक्रमाची सुरुवात रुग्णालयातील रुग्णांशी संवाद साधत झाल्याने सेवाकार्याच्या केंद्रस्थानी असलेल्या माणुसकीचा आणि संवेदनशीलतेचा प्रत्यय आला. रुग्णांची विचारपूस करणे आणि आरोग्यसेवेचा प्रत्यक्ष आढावा घेणे, ही केवळ औपचारिक भेट न राहता समाजाच्या गरजांकडे प्रत्यक्ष पाहण्याची प्रक्रिया ठरते.
श्री. भगवान महादेव सांबरे औषधांसहित अत्याधुनिक मोफत रुग्णालयाला भेट देताना रुग्णांची विचारपूस करण्यात आली. रुग्णालयातील आरोग्यसेवांचा आढावा घेत समाजातील आरोग्यविषयक गरजांशी जोडले जाण्याचा प्रयत्न करण्यात आला.
मोफत आरोग्यसेवा ही अनेकांसाठी आधार देणारी बाब ठरते. त्यामुळे आरोग्यसेवेची उपलब्धता, तिचा प्रत्यक्ष अनुभव आणि रुग्णांच्या गरजा समजून घेणे याला विशेष महत्त्व आहे.
‘जिजाऊ’च्या रत्नागिरीतील सेवाकार्याचा केंद्रबिंदू केवळ आरोग्यसेवा नसून विविध सामाजिक आणि विकासात्मक क्षेत्रांशी जोडलेला आहे.
आरोग्य हा समाजाच्या सर्वांगीण विकासाचा महत्त्वाचा आधार आहे. मोफत आरोग्यसेवेच्या माध्यमातून गरजूंपर्यंत सेवा पोहोचवण्याचा प्रयत्न या उपक्रमातून दिसून येतो.
शिक्षणासोबत महिला व युवक सक्षमीकरणाला जोड देणे म्हणजे समाजातील विविध घटकांना पुढे येण्यासाठी संधी निर्माण करण्याच्या दिशेने वाटचाल होय. रोजगार आणि शेतीविकास यांचाही या सेवाप्रवासात समावेश आहे.
समाजाच्या विकासात रोजगारनिर्मिती आणि शेतीविकासाला महत्त्वाचे स्थान आहे. या क्षेत्रांचा समावेश ‘जिजाऊ’च्या सेवाप्रवासात असल्याने सामाजिक कार्याचा व्यापक दृष्टिकोन अधोरेखित होतो.
जिजाऊ शैक्षणिक व सामाजिक संस्था महाराष्ट्र विविध क्षेत्रांतील सेवाकार्याशी जोडलेली आहे. रत्नागिरीतील या तीन दिवसीय उपक्रमाच्या माध्यमातून आरोग्य, शिक्षण आणि सामाजिक विकासाशी संबंधित कार्याला एकत्रित स्वरूप देण्यात आले आहे.
रुग्णालयातील भेटीदरम्यान पदाधिकारी, कार्यकर्ते, डॉक्टर्स, रुग्णालयीन कर्मचारी तसेच रुग्णांचे नातेवाईक उपस्थित होते. त्यामुळे या उपक्रमात सेवा देणारे आणि सेवा घेणारे यांच्यातील संवादालाही महत्त्व प्राप्त झाले.
या सेवाभावी कार्याच्या संदर्भात निलेश भगवान सांबरे हे नावही महत्त्वाचे आहे. रत्नागिरीतील उपक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर संस्था, तिचे सेवाकार्य आणि समाजाशी असलेले नाते यांचा विचार करताना सेवाभावाच्या या वाटचालीचा संदर्भ अधोरेखित होतो.
उपलब्ध माहितीनुसार या उपक्रमाच्या ठिकाणी जिजाऊचे पदाधिकारी, कार्यकर्ते, डॉक्टर्स, रुग्णालयीन कर्मचारी आणि रुग्णांचे नातेवाईक उपस्थित होते. या सामूहिक सहभागातून समाजसेवा ही एकत्रित प्रयत्नांची प्रक्रिया असल्याचे स्पष्ट होते.
समाजसेवेचा खरा परिणाम हा माणसांच्या जीवनाशी जोडला जातो. रुग्णांची विचारपूस, आरोग्यसेवेचा आढावा, शिक्षणाला प्रोत्साहन, महिला व युवक सक्षमीकरण, रोजगार आणि शेतीविकास यांसारख्या विषयांवर काम करण्याचा दृष्टिकोन समाजातील विविध गरजांकडे लक्ष वेधतो.
रत्नागिरीतील हा सेवाप्रवास स्थानिक नागरिकांशी संवाद साधण्याची आणि त्यांच्या गरजांच्या जवळ जाण्याची संधी निर्माण करतो. म्हणूनच अशा उपक्रमांचे महत्त्व केवळ कार्यक्रमाच्या कालावधीपुरते मर्यादित राहत नाही; ते समाजात सेवाभावाची जाणीव अधिक दृढ करण्यास हातभार लावतात.
रत्नागिरीतील तीन दिवसीय मोफत सामाजिक व शैक्षणिक उपक्रमांची सुरुवात आरोग्यसेवेच्या आढाव्याने आणि रुग्णांच्या विचारपुशीने झाली. या निमित्ताने जिजाऊ शैक्षणिक व सामाजिक संस्था महाराष्ट्रचा आरोग्य, शिक्षण, महिला व युवक सक्षमीकरण, रोजगार, शेतीविकास आणि समाजसेवेचा व्यापक सेवाप्रवास पुन्हा एकदा समोर आला.
समाज बदलण्यासाठी प्रत्येकाची भूमिका महत्त्वाची असते. सेवा देणे, गरजूंपर्यंत माहिती पोहोचवणे, सामाजिक उपक्रमांमध्ये सहभागी होणे किंवा अशा सकारात्मक कार्याची माहिती इतरांपर्यंत पोहोचवणे—हीदेखील समाजाप्रतीची जबाबदारीच आहे.
आपणही या सेवाभावाच्या प्रवासाचा भाग व्हा. सामाजिक आणि शैक्षणिक उपक्रमांमध्ये सहभागी व्हा, गरजूंपर्यंत उपयुक्त माहिती पोहोचवा आणि समाजहिताच्या कार्याची माहिती आपल्या कुटुंबीय, मित्र आणि परिचितांपर्यंत नक्की शेअर करा.